నాకు నచ్చిన మరో కథ "షోడానాయుడు"

నాకొక స్నేహితుడున్నాడు. వాడూ నేనూ ఏడవతరగతి వరకూ కలిసే చదువుకున్నాం. ఆ తరువాత వాడికి చదువు అబ్బదు అని అనుకున్నాడోఏమో, వాళ్ళ నాన్న తనని ఒక "మేస్త్రీ" దగ్గర టైలరింగు పనిలో కుదిర్చాడు. ఇంటర్ తరువాత ఎంసెట్ రాసి అందరం చెల్లాచెదురైన తరువాత మా వూళ్ళో ఉన్న నా ఏకైక స్నేహితునిగా మా స్నేహం ఇంకా బాగా కుదురుకొంది. ఇంజనీరింగు చదివేటప్పుడు హైదరాబాదు నుంచిఎప్పుడొచ్చినా, ఆ వచ్చినరోజు సాయంత్రం మా వాడి టైలరింగు షాపులో హాజరు వేయించుకోవలసిందే. దాదాపు ప్రతిరోజూ సాయంత్రం ఆరింటినుంచి రాత్రి పదింటికి కొట్టుకట్టేసే వరకు అక్కడే నా మకాం. నాకుతెలీని కొత్తలోకం పరిచయమయ్యేది నాకక్కడ. పక్కనున్న ఫ్యాన్సీ షాపులూ,హార్డువేరు షాపులూ,బంగారం కొట్లలో పనిచేసే కుర్రోళ్ళు మావాడితో బాతాఖానీ వేస్తుంటే నేను ఒక చెవి అటుంచి అన్నీ వింటుండేవాడిని. ఆ మాటలు చాలావరకు వాళ్ళ వాళ్ళ "సేట్ల" మీద కంప్లయింట్లూ, వ్యంగ్యపూరిత వ్యాఖ్యానాలు లేదా సినిమా ముచ్చట్లు. మావాడికి మాత్రం టైలరింగే లోకం. మేమెప్పుడు కలిసినా తన టైలరింగు గురించిన ప్రస్తావన రాకుండా ఉండదు. అన్నీ ఏకరువు పెడుతూ అప్పుడప్పుడు హైదరాబాదుకి ఉత్తరాలు కూడా రాసేవాడు.వాటిల్లో చాలా వరకు కష్టాలే. అప్పుడప్పుడు మాత్రమే కొన్ని మంచి వార్తలు.ఊళ్ళొ కాంపిటీషనెక్కువైపోయిందంటాడు.పనోళ్ళు దొరకటంలేదు, దొరికినా ఒక సంవత్సరం పనిచేయగానే సొంతగా దుకాణాలు పెట్టుకుంటున్నారంటాడు. ఈ సంవత్సరం సంక్రాంతికైన బిజినెస్ ఉగాదికి కాలేదంటాడు.మన టౌనుల్లో కూడా రెడీమేడ్ దుకాణాలొచ్చిమా పొట్టకొడుతున్నాయంటాడు.ఇంకా అలాంటివే. ఏం మాట్లాడుకున్నా తిరిగి తిరిగి అవి తన టైలరింగు కష్టాల దగ్గరికొచ్చి ఆగేవి.నేను హైదరాబాదు కెళ్ళాక రెడీమేడ్ దుస్తులు అలవాటయి, ఎప్పుడైనా అవేసుకొచ్చి చూపిస్తే, వాటిల్లోని లోపాలని ఒకదాని తరువాత ఒకటి ఏకరవు పెట్టేవాడు. ఫిట్టింగు సరిగాలేదనేవాడు, లేదా ఇంకేదో పిస్తా,గిస్తా, అంటూ టైలరింగు భాషలో ఏదేదో చెప్పేవాడు. అన్నీ బాగుంటే కనీసం వాటిని కుట్టడానికి నాసిరకం దారం వాడారు అని తన కసి తీర్చుకొనేవాడు. రెండుతుకుల్లో ఈ గుండీలు ఊడి చేతికి రాకపోతే నాపేరు మార్చుకుంటా అని సవాళ్లూ విసిరేవాడు. నేను నొచ్చుకోకపోగా చాలా ముచ్చటపడేవాడిని తన ఎనాలిసిస్ విని.

ఈ మధ్యనే నెమలికన్ను మురళిగారు నాకు పంపిన శ్రీరమణ విరచిత "షోడా నాయుడు" కధ చదవాను. ఆ కధలో షోడానాయుడి గురించి చదవగానే పైన చెప్పిన స్నేహితుడే గుర్తొచ్చాడు. గుర్తుకు రావడం వరకే లెండి. అంతకుమించి ఈ కధకీ తనకీ పోలికలేమీ లేవు.

ఈ కధలో షోడా నాయుడికి సోడాలే లోకం. తనదైన చిన్ని లోకంలో జీవిస్తూ, విలువల్ని కాలదన్నక, అంతలోనే కొద్దిపాటి లౌక్యం ప్రదర్శిస్తూ సోడాలమ్ముకొని బ్రతుకు నెట్టుకొస్తుంటాడు.బంగారు మురుగు కధలోలానే బాల్యం నుంచి పెరిగి పెద్దవుతూ కధానాయకుడు తనగురించీ, తనెరిగిన షోడానాయుడి గురించీ చెప్పుకుంటూ కథ ముందుకు సాగుతుంది. కథ చివర్లో మనసును మెలిపెడుతుంది కూడా.

ఇక కధ గురించి. మన కధానాయకునికి చిన్నప్పుడు గోళీల పిచ్చి. తన దగ్గర అన్నిరకాల గోళీలున్నా తన దృష్టంతా సోడాల్లో ఉండే నీలం రంగు గోళీ మీదే. తన మిగతా స్నేహితుల దగ్గరున్నట్లు తనదగ్గర కూడా నీలం గోళీ ఉంటేనే తనకీ, తన ఉనికికీ సార్ధకం. ఆ గోళీ ఒక్కటి సంపాదిస్తే చాలు తనుకూడా తన స్నేహితుల దగ్గర సగర్వంగా తలెత్తుకొని తిరగొచ్చు. అప్పుడు మొదలవుతాయి మనవాడి తిప్పలు. ఆ నీలం గోళీ సంపాదించటానికి సోడాలమ్ముకొనే "షోడా నాయుడి" ప్రాపకం సంపాదించడానికి తను పడ్డ కష్టాలు, చివరికి దాన్ని సంపాదించకుండానే తన చదువుకోసం తన ఊరొదిలి వైజాగ్ వెళ్ళాల్సి రావటం, ఎదిగే కొద్ది జీవితం అంటే ఏమిటో అర్ధం కావడం, జీవితంలో నిలదొక్కుకొని ఒక ఆఫీసరవడం, చివరికి తను చిన్నప్పుడు నీలం గోళీ కోసం ఏ షోడా నాయుడి వెంట పిచ్చిగా తిరిగాడో అదే షోడా నాయుడు లోను కోసం తనని కలవటం, కలవటానికి వస్తూ గుర్తుపెట్టుకొని మరీ గుప్పెట నిండా నీలం గోళీలు తేవటం, ఎంతైనా పెద్ద ఆఫీసరు కదా ఇవ్వచ్చో ఇవ్వకూడదో అని సతమతమవటం. మనసుకి హత్తుకొనే కధ.


తన చిన్నప్పటి తాపత్రయాన్ని ఇప్పటిదాకా పదిలంగా గుర్తుంచుకొని, తనెప్పుడో వదిలి వచ్చేసిన లోకానికి తనని మళ్ళా తీసుకెళ్ళడం, ఒకప్పుడు ఈసడించిన ఆ చేత్తోనే గోళీలు ఇవ్వాలా వద్దా అని షోడానాయుడు సతమతమవటం మనసుని కదిలిస్తుంది.

"మారింది సామాజికపరంగా నా అంతస్తూ,హోదా మాత్రమే, నేను కాదు, నేనప్పటి మనిషినే" అని అరిచి గీపెట్టాలనిపిస్తుంది మనసున్న వారికెవరికైనా ఇలాంటి సందర్భాలు నిజజీవితంలో ఎదురైతే.


తిలక్ కధల్లోని మనస్తత్వ చిత్రణలూ, ప్రకృతి వర్ణనలూ నన్నాకట్టుకున్నట్టే శ్రీరమణ గారి కధల్లో ఉండే వర్ణనలూ, పాత్రలూ, వాటి తీరుతెన్నులూ నాకు చాలా నచ్చుతాయి. కథలో ఉదహరించిన వాతావరణానికి కొద్దిపాటి పరిచయముండాలే గాని,ఈ కధ చదువుతుంటే ప్రతి సన్నివేశం కళ్ళ ముందు జరుగుతున్నట్లుగా, చాలా సహజంగా ఉండి, చేయి పట్టుకొని మనల్ని ఆ కధాకాలానికి తీసుకెళ్ళినట్లుగా ఉంటుంది. మంచి కథ . దొరికితే తప్పక చదవండి.

నే చదివిన ఒకానొక మంచి కధ

నేనప్పుడప్పుడూ అనుకుంటూ ఉంటాను,నేను నా చిన్నప్పటినుంచి ఇప్పటివరకూ ఎన్ని సినిమాలు చూసిఉంటాను? అని. నాలుగొందలు? ఆరొందలు? వెయ్యి? అమ్మో వెయ్యా? అన్నుండవు. ఏమో లే,తెలుసుకొని చేసేదేముంది.

మొన్నీమధ్య అదేరీతిలో ఇంకొక ఆలోచనొచ్చింది. చిన్నప్పటినుంచి ఇప్పటివరకు ఎన్ని కధలు చదివి ఉంటాను అని.వెయ్యేం ఖర్మ ఆపైన ఇంకో వెయ్యి కూడా వేసుకోవచ్చు అనిపిస్తుంది.సరే మరి, ఆ చదివిన వాటన్నిటిలోకల్లా మంచి కధ ఏది? చాలా కష్టమైన ప్రశ్న. ఎందుకంటే చదివిన వాటిల్లో ముప్పాతికొంతు అసలు గుర్తేలేవు కనుక.ఈ ఇంటెర్నెట్ పుణ్యమా అని ఇప్పటికీ రెగ్యులర్ గా ఆన్లైన్లో దొరికిన కధనల్లా చదువుతూనే ఉన్నా. వాటిల్లో నాకు బాగా నచ్చిన కధ శ్రీరమణ గారి "బంగారు మురుగు". మొట్టమొదటసారి ఆ కధని చదివేటప్పుడు కధ చివరకు రాగానే మనసంత ఏదో దిగులుగా అయిపోయింది. ఆ కధని ఆరొజే దాదాపు ఏ పదిసార్లో చదువుకొని ఉంటాను.అంత బాగా నచ్చింది నాకా కధ. నేను ఆన్ లైన్లో రాసిన మొట్టమొదటి కామెంటు కూడా ఆ కధకే. ఆతరువాత నేను చేసిన పని ఆ కధని ప్రింటవుటు తీసుకోవడం.ఈ నాలుగేళ్ళలో ఆ కధని ఎన్నిసార్లు చదివానో లెక్కేలేదు.

ఇక కధ విషయానికొస్తే ఇది ఒక బామ్మా మనవళ్ళ కధ. ఏదొ చాదస్తపు బామ్మ కాదు. ఎందుకు పుట్టామో చెపుతుంది, ఎలా బ్రతకాలో చెప్తుంది, ప్రేమంటే ఏమిటొ చెప్తుంది, సాటి ప్రాణి మీద దయలేని దైవభక్తి ఎంత నిరర్ధకమో చెప్తుంది,త్యాగమంటే ఏమిటో చెప్తుంది. చిట్టచివరిగా ఈ కధ అందరికీ తమ అమ్మమ్మల్నో, నానమ్మల్నో గుర్తు చేస్తుంది.

చక్కటి కధ. ఎక్కడా ఆగకుండా అలా చదివించే కధనం. ఇది శ్రీరమణ గారు రాసిన మొట్టమొదటి కధ అంటే నమ్మబుద్ది కాదు.

సరె, ఇక్కడ ఆకధ మీకోసం.

P.S: ఆ కధ కింద వచ్చిన కామెంట్లలో ఒకరు శ్రీరమణ గారు రాసిన "షోడానాయుడు" కధ గురించి ప్రస్తావించారు. మీకెవరికైనా ఆ కధ ఎక్కడైన ఆన్లైన్లో కనపడితే వివరాలిచ్చి పుణ్యం కట్టుకోగలరు.

నా వానా కాలం చదువు

నాకు ఊహ తెలిసినప్పటి నుంచి సాగిన నా పఠనా ప్రస్థానాన్ని అక్షరబద్దం చేద్దామనే ఆలోచన ఈ టపా కి ప్రేరణ. ఇది రాస్తున్నంత సేపూ నాకని పిస్తూనే ఉంది ఇది సమగ్రమైన టపా కాక పోవచ్చు అని.కొన్నేమో లీలగా గుర్తున్నాయ్, మరి కొన్ని గుర్తుకు వచ్చినప్పుడు ఆ ఒక్క విషయానే ఒక పెద్ద టపా లా రాయొచ్చు అనిపించేది. ఇక్కడ కుదించి రాసి రెంటికీ చెడ్డ రేవడి లా అవుతున్నదేమో అన్న అసంతృప్తి.దానికితోడు అభిరుచి కొద్దీ నేను చేసిన జర్నలిజం కోర్సు లో నేర్చుకున్న "క్లుప్తత" పాఠం, నన్ను పేజీ లకు పేజీలు రాయనివ్వలేదు. వెరసి ఇదిలా తయారైంది.

************************************************************

మొత్తం మీద చూస్తే నేనేమి పెద్దగా ఏమీ చదూకోలేదు అనిపిస్తుంది నాకు.స్కూలో ఉన్నప్పుడు,కాలేజీ లో ఉన్నప్పుడు ఎడా పెడా చదివి పారేసినా ఉద్యోగపర్వం లోకి వచ్చాక పెద్దగా చదివింది అంతగా లేదు.అదే నాకు కొద్దిగా బాధ కలిగించే విషయం.ఈ పన్నెండేళ్ళలో ఎన్ని వేల గంటల్ని వృధా చేసానో అనిపిస్తుంది నాకు.సద్వినియోగం చేసుకొని ఉంటే ఇంకొన్ని పుస్తకాలు నేను చదివిన లిస్టు లోకి చేరి ఉండేవి కదా.ఏమాట కామాటే చెప్పూకోవాలి నా ఉద్యోగజీవితం మొదలైన కొత్తల్లో పని పరమైన ఒత్తిడి విపరీతంగా ఉండేది. మిగతావారి కంటే వెనక పడ కూడదనే గట్టి పట్టుదలా, ఆ మొదటి నాలుగేళ్ళూ నా సాంకేతిక జ్ఞానాన్ని వృద్ధి పరచుకోవాల్సిన ఆవశ్యకతా, నన్ను నాకిష్టమైన పనికి దూరం చేసాయి. మనకిష్టమైన పనిని ఎన్ని ఇబ్బందులొచ్చినా కొనసాగించటం లోనే గొప్పతనం దాగుంటుంది. నేను మాత్రం ఆ విషయం లో పెద్ద ఫెయిల్యూర్.

నాకు ఊహ తెలిసి నేను చదివిన మొదటి పుస్తకం చందమామ.ఆ తరువాత బాలజ్యోతి,బాలమిత్ర,జాబిల్లి. వీటివల్లనేమో నాకు జానపద చిత్రాలంటే విపరీతమైన ఆసక్తి ఏర్పడింది.నా చిన్నప్పుడు నేను జానపద చిత్రాల్ని విపరీతంగా చూసేవాడిని. పొద్దున్నే స్కూలు కి వెళ్ళేటప్పుడు ఎన్.టి.రామారావు గారి ఏ "అగ్గి పిడుగో", లేక కాంతా రావు గారి "జ్వాలా ద్వీప రహస్యం" తాలూకు వాల్ పోస్టర్ కనపడిందంటే ఇక మనసంతా ఒకటే ఆలోచన, ఈ సినిమా చూసే వీలు ఎప్పుడూ కలుగుతుందా అని.ఇప్పుడంటే రెండు ఫోన్ నంబర్లు గుర్తుపెట్టు కోవాలంటే బుర్ర కి కొద్దిగా కష్టమవుతుంది గాని చిన్నపుడు నేను ఏకసంధా గ్రాహిని.బాగా చదువుతాననే పేరుండటం చేత ఇంట్లో కూడా నా సినిమా పిచ్చి కి పెద్ద అడ్డుండేది కాదు. అమ్మ దగ్గర ఒక రూపాయుచ్చుకుంటే సినిమా టిక్కెట్టు తోపాటు ఇంటర్వెల్ లో ఉడకబెట్టిన వేరుశెనక్కాయలు కూడా నా వళ్ళో పడేవి(నావన్నీ నేల టిక్కెట్టు సినిమాలు లెండి).సరే విషయం పక్క దారి పడుతోందనుకుంటా. నా చదువు గోల కాస్తా సినిమా గోల గా మారకముందే దీన్ని ఆపేస్తా.ఆ రోజుల్లో చిన్న చిన్న పాకెట్ సైజు జానపద కధల పుస్తకాలు ఉండేవి.నాదగ్గరున్న ట్రంకు పెట్టెలో దాదాపు ఒక వంద పుస్తకాలుండేవి అట్లాంటివి.అప్పట్లో అవి నాప్రాణం.పాఠ్య పుస్తకాలకుక్కూడా అంత సీనుండేది కాదు వాటిముందు.వాటిని పాన్ షాపుల్లో క్లిప్పులతో ఒక దడి లాగా కట్టి వేలాడదీసి అమ్మేవారు.అట్టమీద బొమ్మ, కధ పేరు కాస్త ఆసక్తికరంగా కనపడిందంటే చాలు ఆ పుస్తకాన్ని కర కరా నమిలి మింగాల్సిందే. లేకుంటే మనసులో చెప్పలేనంత దిగులు.

నాకు ఈనాడు పేపరు చదవటం నా పదోయేటే అలవాటైంది. అతిశయోక్తి అనుకోకుంటే ఒక్క మాట.నా ఈనాడు పఠనం అప్పటినుండి ఇప్పటిదాకా అప్రతిహతం గా కొనసాగుతూనే ఉంది.నేను చదవనిదల్లా పండగలప్పుడు "పండగ సందర్భం గా ఈనాడు కార్యాలయానికి సెలవు"అని వారు సెలవిచ్చినప్పుడే. అప్పటినుంచి ఇప్పటివరకు నేను "ఈనాడు" వీరాభిమానిని(ఈ కుళ్ళు రాజకీయాలని పక్క పెడితే). నా ఆరోతరగతిలో యేసురత్నం గారని సోషల్ టీచరొకరుండేవారు. ఆయన ఆరోజుల్లోనే మాకు డైరీ రాయటం నేర్పించారు. రోజూ ఆయన క్లాసులో మేము క్రితం రోజు రాసిన మా దిన చర్య చూపించాలి. దానితో పాటు ఆరోజు పేపర్లో వచ్చిన ముఖ్యమైనా వార్తలు కూడా రాయాలి. అలా ఒకానొక శుభదినాన నా "ఈనాడు" పఠనం మొదలయింది. నా ఆనాటి దినచర్యలో మొదటి మూడు వాక్యాలు ప్రతిరోజూ ఒకేలా ఉండేవి ఇలా..

"ఈరోజు నేను పొద్దున్నే ఏడుగంటలకు నిద్ర లేచితిని. ఆ వెంటనే పళ్ళుతోమితిని. అటుపిమ్మట కాలకృత్యములు తీర్చుకొని కాసేపు చదువుకొంటిని".

నేను ఇంటర్లో ఉన్నప్పుడు ఆ డైరీ అనుకోకుండా నా కంట పడితే ఒక రోజంతా నవ్వుకున్నా మళ్ళీ మళ్ళీ చదువుకొని.

అప్పుడు నేనుచదివిన ఈనాడు లో నాకిప్పటికీ గుర్తున్న వార్తలు కొన్నున్నాయ్. అవి , రష్యా అధ్యక్షుడు అంద్రోప్రొవ్ మరణం, ఎయిర్ ఇండియా విమానం కనిష్క కూల్చివేత, బందిపోటు రాణి పూలన్ దేవి లొంగుబాటు, మహా కవి శ్రీ శ్రీ మరణం. ఇంకా ఆలోచిస్తే మరికొన్ని గుర్తొస్తాయి గానీ, నాకే అనిపిస్తొంది ఇక్కడ రాయటం అంత అవసరమా అని. మరి చదివే వారు మీకేమనిపించొచ్చో నాకుతెలుసు. సరే, పేపరు నాచేతికి రాగానే మొదట నేను చదివేది మూడో పేజీ లో కుడివైపు కింద భాగం లో ఉండే బొమ్మల కధ. ఒక రెండేళ్ళ పాటు వీటిని కట్ చేసి పుస్తకంగా కుట్టుకున్నాను కూడా. తరువాత క్రీడా వార్తలు, మొదటిపేజీ వార్తలు. కాస్త బుర్ర పెరిగాక మూడో పేజి సంపాదకీయాలూ, కులదీప్ నయ్యరు (లోగుట్టు), ఎ.జి. నూరానీ, చంద్రచూడ్ సింగ్ లాంటీ మహా మహుల వ్యాసాలూ , పుణ్యభూమీ, చలసాని కబుర్లూ వగైరా వగైరా.

ఎప్పుడు , ఎందుకు చదివానో నాకు తెలీదు గానీ నేను నా జీవితంలో చదివిన మొట్టమొదటి నవల మల్లాది వారి "మేఘమాల". నా అదృష్టమేమో నా మొట్టమొదటి నవలే మల్లాది ది కావటం. నాకానవల విపరీతంగా నచ్చింది. ఇంకేముంది జబ్బు ముదిరింది నాకు. దొరికిన నవల్నల్లా చదివి పారెయ్యటమే.దానికి తోడు మా అన్నయ్య ఫ్రెండొకతనికి అద్దె పుస్తకాల షాపుండేది. మల్లాది,యండమూరి, సూర్యదేవర, చందు సోంబాబు,అల్లాణి శ్రీధర్,యర్రంశెట్టి ఒకరేమిటి, పేరున్న, పేరు లేని, పేరుండి ఆ తరువాత పిచ్చి రాతలు రాసి పేరు చెడగొట్టుకున్న వారందరి నవళ్ళూ చదివేసా. మల్లాది కి వీరాభిమానిని కదా ఆయన రూపాయి పత్రిక స్రవంతి నీ పోషించా అదున్నన్నాళ్ళూ. నాకు బాగా నచ్చిన నవలలు బోలెడున్నాయ్ అన్నీ గుర్తు కు రావు గానీ, యండమూరి ఆనందో బ్రహ్మ, ప్రార్ధన, వెన్నెల్లో ఆడపిల్ల, మల్లాది మేఘమాల, సావిరహే,అందమైన జీవితం,మందాకిని వాటిలో కొన్ని. నాకు మల్లాది రాసిన వాటిల్లొ నచ్చని దంటే ఏకలింగం అడ్వెంచర్స్. ఆ తరువాత ఆయన రాసిన రచనల్లో శృంగారం పాళ్ళు ఎక్కువ ఉండటం కూడా నాకు నచ్చలేదు. మొత్తానికి ఆ టైంలో నాకు బాగా నచ్చిన రచయితలంటే వారిద్దరే , మల్లాది, యండమూరి.

మల్లాది నవలల్లో హైదరాబాదు ప్రస్తావన దాదాపు అన్ని నవలల్లో కనపడేది.అప్పట్లో సావిరహే చదివి నేను డంగైపోయాను.నేను కూడా హైదరాబాదు వెళ్ళి అర్జంటుగా ఒక అందమైన అమ్మాయిని ప్రేమించి షికార్లు కొడుతున్నట్ట్లు ఊహల్లో తేలిపోయేవాడిని. ఛీ ఇంకా ఎన్నాళ్ళీ పేట జీవితం, హైదరాబాదు ఎప్పుడెల్తాను అనిపించేది నాకు. అందుకే నాకు ఇంజనీరింగు సీటు హైదరాబాదు లో వస్తే, సీటు వచ్చినందుకంటే, హైదరాబాదు వెళ్తున్నందుకు చాలా సంతోషం వేసింది నాకు.

అందరికీ తెలిసిన విషయమే అనుకుంటా, మల్లాది గారి కో నియమం ఉండేది. ఆయన రాసే ప్రతి నవల లో పాత్రల పేర్లు ఏవీ కూడా రిపీట్ కాకూడదు. అంటే అంతకుముందు తను రాసిన ఏ నవల్లోను పెట్టని పేర్లై ఉండాలి. అందుకే ఆయన రచనల్లో కొన్ని పాత్రల పేరు చాలా విచిత్రం గా ఉండేవి. ఆ పేర్లు ఆ పాత్ర స్వభావాన్ని, వయసునీ దృష్టిలో పెట్టుకొని ఎన్నుకున్నట్టే ఉంటుంది కానీ , అసహజం గా ఏమాత్రం ఉండేవి కావు. యండమూరి లా భావుకత ని పండించక పోయినా, చాలా సింపుల్ గా, ఒక సన్నివేశం తరువాత మరొక సన్నివేశం , అలా అలా .. నవలంతా కళ్ళముందు జరిగిపోతున్న సినిమాలా ఉండేదే తప్ప, ఒక నవల చదువుతున్నట్టు ఏమాత్రం ఉండేది కాదు నాకు. నాకు డైరీ రాసే అలవాటున్నప్పుడు, ఏదో ఒక డైరీ వెనక పేజీ లో మల్లాది పాత్రల పేర్లు అని హెడ్డింగు పెట్టి నాకు గుర్తున్న పేర్లన్నీ రాసినట్టు గుర్తు. యెర్రంశెట్టి హాస్యం అన్నా నాకు చాలా ఇష్టం. ఆయన ఒక కాలనీ ని ఆధారంగా చేసుకొని రాసిన కధలు చాలా బావుండేవి(అది నిర్భయ్ నగర్ కాలనీ నేనా?). శాయి గారు అంతకుముందు సీరియస్ గా ఉండే రచనలు చేసారనుకుంటా. కార్నర్ సీట్ అని ఒక చిన్న నవల ఈయనదే చదివినట్టు గుర్తు.(రచయిత ఆయన కాకపోతే సరిదిద్దండేం?).

వార , మాస పత్రికలూ తెగ చదివేవాడిని. నాకు గుర్తుండి నేను చదివిన మొట్టమొదటి కధ "ప్రిస్టేజ్" అని అంధ్ర సచిత్ర వార పత్రిక లోనిది. నవలలు ఎంత ఇష్టం గా చదివేవాడినో పత్రికల్లో కధలు కూడా అంతే ఇష్టం గా చదివేవాడిని. ఇప్పుడెలా ఉందో తెలీదు ,చదవటం మానేసాను గాని,అప్పట్లో నా అభిమాన వార పత్రిక అంటే అంధ్రభూమి. కొన్న రెండు గంటల్లో మొత్తం చదివిపారేసి నిట్టూర్చేవాడిని అప్పుడే అయిపోయిందే అని. మొత్తం చదివేయక పోతే ఒక రెండు కధలో సీరియల్సో రేపటికి మిగుల్చుకుంటే బాగుండేది కదా అనుకొనేవాడిని. ఆతర్వాత కొన్ని సంవత్సరాలకు అదే ఆంధ్రభూమి కారణంగా నాకు కధల మీద ఆసక్తి పోయింది. ప్రతిభ ఏమాత్రం లేని కొత్త రచయితల కధలు ప్రచురిత మవటం ప్రారంభమయింది. కొన్ని కధలైతే అసలిది కధేనా అనిపించేటంత. డబ్బులిచ్చి వేయించు కున్నట్లుంది అనే కొన్ని వాఖ్యలు వినపడినా నాకైతే అందులో నిజమెంతుందో తెలీదు. ఆ రోజుల్లో నేను క్రమం తప్పకుండా చదివిన మరికొన్ని పత్రికలు అంటే అంధ్ర జ్యోతి, అంధ్ర ప్రభ, రచన,మిసిమి ( ఇందులో కొన్ని వ్యాసాల స్థాయి ఎలా ఉంటుందంటే నాకసలు అర్ధమయేవి కావు, బహుశా యిప్పటికీ కూడా). ఇంకా మరికొన్ని ఉండేవి గాని పేర్లు గుర్తు రావటం లేదు. సినిమా పత్రికల్లో సితార, జ్యోతిచిత్ర క్రమం తప్పకుండా చదివేవాడిని. మహానటి సావిత్రి చనిపోయినప్పుడు "రాలిపోయిన తార" అని హెడ్డింగు పెట్టి రాసారు జ్యోతిచిత్రలో(అనుకుంటా). అప్పటికి నేనింకా చాలా చిన్నపిల్లోడిని, నాకు సావిత్రి తెలీదు. అందరూ "అయ్యో" అంటూ చదువుతుంటే, నేను యధాలాపంగా ఆపేజీ చూసానంతే.

ఈనాడు ఆదివారం సంచికలో వచ్చే కధ అంటే నాకు చాలా క్రేజ్. నేను ఇంజనీరింగు చదివే రోజుల్లో నేను సైతం అని ఒక కధ రాసి ఈనాడు లో పనిచేసే మా పిన్ని ద్వారా పంపిస్తే చలసాని వారు బహు మర్యాదగా దాన్ని తిప్పి పంపిం"చేరు". దాంతో మా పిన్ని అప్పటి అంధ్ర ప్రభ ఏడిటర్ గా ఉన్న వాకాటి వారి వద్దకి పంపిస్తా, వెళ్ళి, మాట్లాడి, రాయడం లో కొన్ని కిటుకులు తెలుసుకోమంటే, కధ రిజక్ట్ అయిన బాధలో నేను ఆమెతో "ఊ" అన్నా, నాతోనేను "ఊహూ" అనుకొని బయటకొచ్చేసాను. అప్పటి కధని కొన్నేళ్ళ తరువాత తిరిగి చదువుకుంటే , ఆ రోజు వాకాటి వారి వద్దకు వెళ్ళకుండా మంచి పని చేసాననిపించింది. పెద్దమనిషి కర్రుచ్చుకొని వెంటపడిఉండేవారు. దాదాపు ఒక నాలుగైదు యేళ్ళపాటు ఈనాడు ఆదివారం సంచిక లో వచ్చే కధలన్నీ చింపి ఒక చిన్న పుస్తకం లా కుట్టుకున్నాను. కొన్ని కధలు ఎంత అద్భుతంగా ఉంటాయంటే అసలు మాటల్లో చెప్పలేను. ఈసారి ఇండియా వెళ్ళినప్పుడు దుమ్ము దులిపి ఒక లుక్కేయాలి దానిమీద.

ఇంజనీరింగు లోకొచ్చాక కూడా మొదటి మూడేళ్ళు బానే చదివాననుకుంటా. అప్పట్లో నేను స్టేట్ సెంట్రల్ లైబ్రరీ కి వెళ్ళేవాడిని రెగ్యులర్ గా. మా కాలేజేమో గండిపేట్లో.లైబ్రరీ ఏమో అఫ్జల్ గంజ్ లో. శనాదివారాలు పొద్దునే బయలుదేరి లైబ్రరీ కి వచ్చేవాడిని. వచ్చేసరికి ఎంతలేదన్నా పదీ పదకొండయ్యేది, ఒక గంట చదవగానే ఆకలి. ఇంకొక రెండు గంటలు కాగానే ఇంక బయల్దేరాలీ అనే తొందర. ఇంట్లో డబ్బులమీద ఆధార పడ్డ ఆరోజుల్లో హాస్టల్ లంచ్ త్యాగం చేసి బయటతినాలంటే కొద్దిగా ఆలొచించాల్సొచ్చేది.అలా అక్కడ నాకు తిలక్,బలివాడ,శీలా వీర్రాజు,కొ.కు,రంగ నాయకమ్మ, అక్కిరాజు (మంజు శ్రీ),భరాగో, ఇంకా చాలా మంది పరిచమయ్యారు. ముఖ్యం గా కొ.కు గారు. ఆయన రచనలు చదుతుంటే , చదువుతున్నత సేపూ కోపం వచ్చేది నామీద నాకే. ఈయన రచనలు నా దృష్టి కి మరీ ఇంత లేటు గా వచ్చాయేమిటి అని. రంగనాయకమ్మ గారి రచనలు చదివాక నాకు అప్పటివరకు ఉండే ఆలోచనల్లో సమూలమైన మార్పు వచ్చింది. "బడు" పద ప్రయోగం మీద, "వాడుక భాష" గురించి ఆమె రాసిన వ్యాసాలు చాలా ఆసక్తి గా చదివాను.ఆ తరువాత నా మకాం చిక్కడపల్లి సిటీ సెంట్రల్ లైబ్రరీ కి మార్చాను.అప్పటి తిరుగుడు అంతా సిటీ బస్సుల్లోనే కదా. ఈ లైబ్రరీ ఎలా ఉండేదంటే ఎటువైపు బస్సు దిగినా బాగా లోపలికి నడవాలి. దానికి తోడు ఆరూట్లో బస్సులు తక్కువ. ఇంత కష్టపడ్డా ఇక్కడేమి చదివానో గుర్తు లేదు గాని, రిఫరెన్సు విభాగంలో పదిహేను ఇరవైయేళ్ళ నాటి "ఈనాడు" పేపర్లు నెలలవారీగా బైండు కట్టి ఉండేవి, వాటిని తెగ చదివేవాడిని. ముఖ్యంగా ఆదివారం నాటి పేపర్లని.

నాకు ఊహ తెలిసి నేను చదివిన మొదటి సాహితీ కాలం "చేరాతలు". ఆ తరువాత ఏపేపరు చదివినా సాహిత్యానికి సంబంధించిన పేజీ లని శ్రద్ద గా చదివేవాడిని. ఇప్పటికీ నాకు కొన్ని అర్ధం కావు. అందుకే నా స్థాయి మీద నాకెప్పుడూ న్యూనతా భావమే. ఇంకొంచెం ఎక్కువ చదివి ఉండాల్సింది అనే ఆలోచనే..

పెళ్ళి చేసుకొని మొదటి సారి ఇక్కడికి వచ్చినప్పుడు అనుకున్నా, నాలుగు సూట్కేసులు గదా, ఈసారి ఇండియా వెళ్ళినప్పుడూ ఒక సూట్కేసు నిండా నాకు నచ్చిన పుస్తకాలు కొనుక్కొని తెచ్చుకోవాలి అని. అలానే ఒకరొజు మా ఆవిడ కళ్ళుగప్పి అబిడ్స్ విశాలాంధ్ర బుక్ హవుసు కెళ్ళి నాకు నచ్చిన పుస్తకాలు చాలా కొన్నా. నండూరి వారి విశ్వదర్శనం రెండు సంపుటాలు, తిలక్ కధలు, మునిపల్లె రాజు జర్నలిజం లో సృజనరాగాలు, అక్కిరాజు గారి సాహితీ వ్యాసంగం, భరాగొ ఇట్లు మీ విధేయుడు, నవీన్ అంపశయ్య, డి.వి నరసరాజు గారి ఆత్మ కధ, మహానటి సావిత్రి జీవిత చరిత్ర, భానుమతి గారి నాలో నేను.. మరికొన్ని. ఇంటి కొచ్చాక వాటన్నిటినీ తూకం వేస్తే గుండే గుభేలు మంది. నిజంగానే ఒక సూటుకేసు కి అవే సరిపోతాయ్. అవన్నీ ఒక సూటుకేసు లో సర్ది, పైన బట్టలు పెట్టా అనుమానం రాకుండా. "రాజభవనం అంతా తిరుగు, ఆ గది తలుపు మాత్రం తియ్యకు" అని అదేదో జానపద కధలో రాకుమారిడికి చెప్పినట్లు నేను తనకి చెప్పాను, ఆ సూట్కేసు తీయకు అందులో ఉన్నవన్నీ చాలా ఇంపార్టెంట్ డాక్యుమెంట్లు, అవి గనక పోతే ఇక అంతే సంగతులు అని. ఇంకా నమ్మకం కుదరక ఆ సూట్కేసు ని మా బెడ్రూం మంచం కింద లోపలికి అందకుండా తోసేసా. మొతానికి కధ సుఖాంతమే అయింది "నేను అమెరికా వచ్చేదాకా". ఆమాత్రం రిస్కు తీసుకోకపోతే నాకు మిగిలేది ఇంకో రెండు శిల్పారామం , తరుణి షాపింగులూ , ఇంకో రెండు రకాల పచ్చళ్ళు, మరి కొన్ని తపేలాలూ, గిన్నెలూనూ . ఇంట్లో ఇప్పటికీ తను గుర్రు గా చూస్తుంది ఆ పుస్తకాల వంక.

నాకు బాగా తెలుసు నాదంతా వానాకాలం చదువే అని. ఇక్కడికొచ్చేక ఆ మాత్రం చదువు కూడా లేదు. ఎలాగైనా రెండో ఇన్నింగ్స్ మొదలేట్టాలి. అన్నిటికంటే ముందు ఇప్పటివరకూ చదివిన సిలబస్ ని ఇంకోసారి తిరగెయ్యాలి..